Maximaal 478.000 vluchten op Schiphol: wat het voor je vakantievlucht betekent

Krimp of groei, het klinkt als een debat voor omwonenden en luchtvaartbestuurders. Maar wie volgend jaar een vakantie boekt, wil vooral weten of er straks minder vluchten zijn, of tickets duurder worden en of het slimmer is om vanaf Eindhoven of Rotterdam te vertrekken. Het korte antwoord is dat het getal zelf minder streng is dan het klinkt. De echte verandering zit in de nacht.

Wat er precies is besloten

Het Luchthavenverkeerbesluit is de set regels die bepaalt hoeveel er op Schiphol gevlogen mag worden en hoeveel geluid dat mag maken. De rechtbank in Den Haag oordeelde in maart 2024 dat de Staat omwonenden onvoldoende beschermde, en dit besluit is daar het antwoord op. Volgens het verslag van het Kamerdebat van 29 september mogen er per jaar maximaal 478.000 vliegbewegingen van en naar Schiphol gaan. Dat kan in de toekomst oplopen tot 500.000, maar alleen als dat niet leidt tot meer geluid en uitstoot. Het kabinet wil bovendien dat ’s nachts 15 procent minder mensen ernstige geluidhinder ervaren dan in 2024, en overdag 20 procent minder.

Helemaal rustig is het nog niet. Milieuorganisaties als Greenpeace, Milieudefensie en SchipholWatch willen het besluit bij de Raad van State aanvechten, meldde Luchtvaartnieuws op 22 oktober. Voor je boeking van deze winter of volgende zomer verandert dat voorlopig niets, want het besluit geldt vanaf 1 november gewoon.

Waarom 478.000 voor de dagvluchten weinig verandert

Het woord krimp suggereert dat er straks duizenden vluchten verdwijnen. Kijk je naar de cijfers, dan valt dat mee. Het oude plafond lag op 500.000 vliegbewegingen, maar dat aantal werd in de praktijk niet gehaald. In 2024 vonden er 473.000 starts en landingen plaats, rekende NH Nieuws voor. Het nieuwe maximum ligt daar dus zo’n 5.000 boven.

Een vliegbeweging is een start of een landing, dus een retourvlucht telt dubbel. Maar ook dan geldt dat Schiphol niet hoeft in te leveren ten opzichte van wat er de afgelopen jaren werkelijk vertrok. Wat wel verdwijnt is de rek. Een maatschappij die een extra zonbestemming wil toevoegen, moet die ruimte binnen een vrijwel vol plafond vinden. Dat betekent eerder dat er geschoven wordt tussen routes dan dat er nieuwe bij komen.

Voor jou als reiziger is dat het eigenlijke punt. Dat minder rek op Schiphol niet automatisch tot goedkopere tickets leidt, is geen gewaagde voorspelling. Prijsvechters vliegen deze winter al minder, zoals je leest in ons stuk over minder wintervluchten bij prijsvechters, en op 1 januari 2027 gaat bovendien de vliegbelasting omhoog, vooral voor bestemmingen verder dan 2.000 kilometer. Een plafond dat geen extra stoelen toelaat, helpt dan niet om de prijs omlaag te krijgen.

De nacht is waar je het merkt

Het grootste verschil zit in de nachtvluchten. Volgens NH Nieuws gaat het maximum tussen 23.00 en 07.00 uur omlaag van 32.000 naar 27.000 per jaar. Dat is een daling van ruim 15 procent, veel meer dan bij het totaal.

Dat raakt precies het soort vlucht dat bij vakanties hoort. Een vertrek om zes uur ’s ochtends naar de Canarische Eilanden of Turkije valt binnen die nachtperiode, net als een late landing van een zonvlucht na elf uur ’s avonds. Maatschappijen plannen hun toestellen graag zo vroeg mogelijk, zodat ze op een dag meerdere rondjes kunnen vliegen. Met minder nachtruimte zul je vaker zien dat zo’n vroege vlucht een uur opschuift, of dat een route op een andere dag of vanaf een andere luchthaven vertrekt. Dat zijn geen beloften van een maatschappij, wel de logische gevolgen van een kleinere nachtpot. Kijk bij een geboekte reis voor volgend jaar dus goed of er een schemawijziging binnenkomt, en of je bij een flinke verschuiving kosteloos kunt omboeken.

Uitwijken naar een regionale luchthaven

Ligt Schiphol vol, dan ligt de vraag voor de hand of Eindhoven of Rotterdam dan meer vakantievluchten krijgen. Dat is niet geregeld in dit besluit, dat alleen over Schiphol gaat. Wel speelt er een eigen ontwikkeling in Rotterdam, waar Transavia een nieuw toestel inzet. Daarover lees je meer in het stuk over de eerste A321neo van Transavia naar Rotterdam.

In het Kamerdebat kwam ook de andere kant aan bod. Kamerleden wezen erop dat Nederlandse reizigers steeds vaker vanaf luchthavens over de grens vertrekken, omdat de vliegbelasting daar lager is. Vooral Groningen Airport Eelde en Maastricht Aachen Airport hebben daar last van, omdat ze dicht bij de grens liggen. Het kabinet zegt later met maatregelen voor die twee luchthavens te komen. Voor nu blijft de afweging dezelfde als altijd. Vertrekken vanaf Düsseldorf, Weeze of Brussel kan schelen, maar reken de reistijd en het parkeren of de trein erbij voordat je het voordeel binnenhaalt.

Wat ik zou doen als je nu boekt

Het plafond van 478.000 is geen reden om in paniek te boeken, want er verdwijnt niets wat er nu vliegt. Toch zou ik voor de populaire vakanties van volgend jaar niet te lang wachten. Er komt weinig nieuwe capaciteit bij op Schiphol, de nachtruimte wordt krapper en de vliegbelasting gaat omhoog. Dat zijn drie redenen waarom de goedkoopste stoelen eerder weg zijn dan je gewend bent. Wie flexibel is in vertrektijd en luchthaven, heeft de meeste keus. Wie per se om zes uur ’s ochtends vanaf Schiphol wil, kan beter iets eerder boeken en de vertrektijd in de gaten houden.