Cao-conflict bij Transavia escaleert: moet je rekening houden met acties?

Waar het over gaat

Transavia wil een cao met een looptijd van 30 maanden en wil de Werk- en Rusttijden Regeling versoberen. Die regeling bevat de afspraken over roosters, rust tussen diensten en de balans tussen werk en privé. Voor het cabinepersoneel is dat geen bijzaak. Wie in een zomerseizoen vier keer per dag op en neer naar de Middellandse Zee vliegt, merkt een paar uur minder rust direct.

Het eerdere bod van 2 procent over de hele looptijd is van tafel. In plaats daarvan zou het personeel alleen meer salaris krijgen als het op andere afspraken inlevert. De VNC vindt dat een eerlijke loonontwikkeling niet ten koste mag gaan van eerder uitonderhandelde voorwaarden, en wil eerst meer inzicht in de financiële positie van de maatschappij. Transavia werkt aan een inhoudelijke reactie, die volgens de vakbond pas in november komt.

Dat Transavia op de kosten let, is geen nieuws. Begin oktober schreven we al over de bezuinigingen bij Transavia en wat je daar als reiziger van merkt. Het cao-conflict is daar het vervolg van, maar nu aan de kant van het personeel.

Hoe groot is de kans op acties?

Op dit moment klein, en dat heeft met de volgorde te maken die een arbeidsconflict in Nederland bijna altijd volgt. Een vakbond legt bij een vastgelopen overleg eerst zijn eisen schriftelijk op tafel en geeft de werkgever een termijn om te reageren. Pas als dat niets oplevert, volgt een ultimatum, en daarna worden acties aangekondigd. Dat begint vaak klein, met een werkonderbreking of een korte prikactie, voordat er hele dagen vluchten uitvallen. Een werkgever kan ook naar de rechter stappen om een staking te laten verbieden of beperken, zeker in een drukke vakantieperiode.

Bij Transavia zitten we nog in de eerste fase. De VNC wacht op antwoord op een brief aan de directie, en dat antwoord komt pas in november. Er is geen ultimatum gesteld en er zijn geen acties aangekondigd. Voor een vlucht in de laatste weken van oktober of begin november hoef je je dus geen zorgen te maken. Voor de kerstvakantie en de voorjaarsvakantie is het verstandig om het nieuws te volgen, want als de reactie van Transavia in november tegenvalt, kan het daarna sneller gaan. Wij verwachten eerder harde woorden en een ultimatum dan meteen geschrapte vluchten, maar een conflict over roosters en rusttijden raakt een gevoelige snaar bij cabinepersoneel.

Wat je rechten zijn als het toch misgaat

Valt je vlucht uit door een staking van het eigen personeel van de maatschappij, dan heb je meer rechten dan veel mensen denken. Het Europese Hof van Justitie oordeelde in maart 2021 in de zaak over een pilotenstaking bij SAS dat zo’n staking geen buitengewone omstandigheid is. De maatschappij kan zich er dus niet achter verschuilen. Je hebt dan recht op een andere vlucht of je geld terug, op verzorging tijdens het wachten, en in de meeste gevallen ook op een vaste compensatie, afhankelijk van de afstand van de vlucht en hoe laat je van tevoren bent ingelicht. Wordt je vlucht meer dan twee weken van tevoren geschrapt, dan vervalt de compensatie, maar niet het recht op omboeken of terugbetaling.

Dat verschilt van een staking bij een ander bedrijf, zoals luchtverkeersleiders of bagagepersoneel op een buitenlandse luchthaven. Die gelden meestal wel als buitengewone omstandigheid.

Wat je nu kunt doen

• Niets annuleren. Er is geen actie aangekondigd. Wie nu zelf annuleert, verliest zijn rechten en vaak ook zijn geld.
• Contactgegevens controleren. Zorg dat je e-mailadres en telefoonnummer in de boeking kloppen, zodat je een wijziging meteen krijgt.
• Boek je nog voor de kerst? Bij een pakketreis via een reisorganisatie moet die je bij uitval een alternatief bieden, wat het regelen een stuk makkelijker maakt dan met losse tickets.

We houden het overleg in de gaten. Zodra er een ultimatum ligt of acties worden aangekondigd, lees je hier wat het voor je vlucht betekent.