Porto in november: port, azulejo's en een stedentrip zonder zomerdrukte

Hieronder wat je doet, hoe het weer echt is en hoe je er vanuit Nederland komt. De officiële toeristische site Visit Porto is daarbij een goed startpunt voor openingstijden en actuele evenementen.

Het weer in november, eerlijk gezegd

Laten we niet doen alsof Porto in november een zonbestemming is. Volgens de klimaatgegevens van het meetstation Porto Fontainhas (gemiddelden over 1981 tot 2010, opgenomen op Wikipedia) ligt de gemiddelde middagtemperatuur in november rond de 17 graden en zakt het ’s nachts naar ongeveer 9 graden. Er valt in die maand gemiddeld zo’n 172 millimeter regen. Daar staat tegenover dat er ook zon is, zo’n 139 uur in de hele maand.

In de praktijk betekent dat buien en opklaringen door elkaar. Een dag kan met een stortbui beginnen en eindigen met een gouden middag aan de Douro. Plan daarom niet elke dag vol met buitenprogramma, maar zet de wandelingen op de droge momenten en houd de musea, kelders en cafés achter de hand. Een regenjas met capuchon is handiger dan een paraplu, want in de steile straatjes waait het vaak.

Ribeira en de bruggen

De Ribeira is het oude havenkwartier aan de noordoever van de Douro, met smalle steegjes en hoge, kleurige huizen die tegen de helling staan. Het historische centrum staat sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, samen met de Dom Luís I-brug en het klooster Serra do Pilar aan de overkant. Die brug uit 1886 heeft twee dekken. Over het bovenste lopen voetgangers en rijdt de metro, over het onderste gaat het verkeer en kun je ook lopen. Steek bovenlangs over voor het uitzicht over de daken en loop daarna beneden langs de kade terug.

In de zomer is de kade van de Ribeira overvol. In november loop je er gewoon door, en dat is precies waarom deze maand zo prettig is. Ga aan het eind van de middag, als het licht laag over het water valt, en neem daarna een van de straatjes omhoog de stad in.

Portkelders in Vila Nova de Gaia

Aan de overkant van de rivier, in Vila Nova de Gaia, liggen de portkelders. Dat is geen toeval. Wijn die als port verkocht werd, moest lange tijd rijpen in de kelders op de zuidoever. Die regel is versoepeld, maar de grote porthuizen zitten er nog steeds, en veel ervan doen rondleidingen met een proeverij. Voor een regenachtige middag kun je weinig beters bedenken dan een koele, donkere kelder vol vaten, met uitleg over hoe ruby, tawny en witte port verschillen.

Boek een rondleiding liefst een dag van tevoren, ook buiten het seizoen. De kleinere huizen hebben minder rondleidingen per dag, en in het weekend lopen ze sneller vol. Combineer het met een wandeling over de kade van Gaia, waar je het mooiste uitzicht hebt op de Ribeira aan de overkant.

Azulejo’s, boeken en uitzicht

Porto staat vol azulejo’s, de beschilderde blauwwitte tegels die je op kerkgevels en in stations ziet. Het bekendste voorbeeld is station São Bento, gebouwd tussen 1900 en 1916, waar de hal is bekleed met tegeltableaus van Jorge Colaço over de geschiedenis van het land en het leven op het platteland. Je hoeft er geen trein voor te nemen, de hal is gewoon open. Loop daarna langs de betegelde gevels van de Capela das Almas en de Igreja do Carmo, die op een grijze dag nog meer opvallen dan in de zon.

Vlakbij staan twee andere bekende plekken. De Clérigos-toren, ontworpen door Nicolau Nasoni en gebouwd in de achttiende eeuw, is een van de herkenningspunten van de stad en biedt vanaf boven een uitzicht over de daken tot aan de rivier. En boekwinkel Livraria Lello wordt vaak genoemd als een van de mooiste boekwinkels ter wereld. In de zomer staat er een lange rij, in november valt dat meestal mee. Kijk wel op de site van de winkel hoe je een toegangsbewijs regelt.

Een dag naar de Douro-vallei

Wie meer dan een lang weekend heeft, kan een dag de stad uit. Stroomopwaarts ligt de Douro-vallei, met terrasvormige wijngaarden langs de rivier. Je kunt er met de trein heen vanaf station São Bento of Campanhã, met een georganiseerde dagtocht of met een huurauto. De wijnoogst is in november voorbij, dus je ziet geen plukkers meer, maar de wijngaarden kleuren in het najaar geel en rood en de wegen zijn rustig.

Kies voor die dagtocht een dag waarop droog weer wordt voorspeld en beslis pas kort van tevoren. Een tocht door de vallei in de mist en de regen is zonde van de reistijd. Is het weer slecht, blijf dan in de stad en schuif de Douro door naar een volgende keer.

Zo kom je er en zo kom je de stad in

Vanaf Schiphol vliegen meerdere maatschappijen rechtstreeks naar Porto, onder meer KLM en Transavia. Vanaf Eindhoven vliegt Ryanair erheen. De vlucht duurt ongeveer twee en een half uur. Check voor je boekt wat er in je ticket zit, want de goedkoopste tarieven zijn vaak zonder handbagagekoffer.

Vanaf het vliegveld neem je de metro. Lijn E, de paarse lijn, rijdt van het vliegveld naar station Trindade in het centrum en doet daar ongeveer 25 minuten over. Trindade is het overstappunt waar alle metrolijnen samenkomen. Een taxi kan ook, maar is voor de meeste reizigers niet nodig. In de stad zelf loop je het meeste, al zijn de hellingen stevig. Goede schoenen met een stroeve zool zijn in november geen overbodige luxe, want de kasseien worden glad als het regent.

Ben je al eerder in Portugal geweest, dan kun je Porto ook combineren met de hoofdstad. Over Lissabon in het najaar schreven we eerder een eigen stuk. Wil je in november juist echt de zon zoeken, dan zit je op Madeira beter. Maar voor een stad met karakter, goede wijn en een rivier die je bij elk weer mooi vindt, is Porto in november een prima keuze.