Fietsen in de herfst: de mooiste routes voor een weekend weg in eigen land

Vijf routes voor een fietsweekend

Wild spotten op de Veluwe (42 km, Kootwijk). De route loopt langs plekken waar je de Nederlandse grote drie van het bos kunt zien, de ree, het edelhert en het wilde zwijn. In de herfst is de bronst van de edelherten net voorbij, maar in de vroege ochtend en de schemer is de kans op wild het grootst. Slaap in een van de dorpen aan de rand van het bos, zoals Kootwijk, Garderen of Hoenderloo, en fiets de tweede dag door het Nationale Park De Hoge Veluwe. Met de trein kom je tot Barneveld of Apeldoorn, en het laatste stuk fiets je.

De Mergellandroute (diverse lengtes, Valkenburg). Dit is de enige route uit het lijstje die de ANWB zelf ook als meerdaagse tocht aanbiedt. Je fietst door het heuvelland van Zuid-Limburg, langs kastelen, vakwerkhuizen, mergelgrotten en een wijngaard. Valkenburg heeft een station en volop hotels, dus dit is het makkelijkste fietsweekend zonder auto. Reken wel op klimmetjes. Wie geen heuvels gewend is, huurt een elektrische fiets.

Industrieel erfgoed in Twente (45 km, Enschede). Deze route vertelt het verhaal van de textielindustrie, die van dorpen fabriekssteden maakte. Veel fabrieken en arbeiderswijken hebben een nieuwe bestemming gekregen. Combineer hem met een dag door het landschap rond Oldenzaal of Ootmarsum. Enschede is met de trein goed bereikbaar en heeft genoeg hotels.

In het spoor van de Soldaat van Oranje (58 km, Den Haag). De route volgt plekken uit het verhaal van verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema, tussen Leiden en Scheveningen, langs kust, duinen, landgoederen en oude steden. Het is de langste uit het lijstje, en daarom fijn om over twee dagen te verdelen met een overnachting in Leiden of aan de kust. Start en eind liggen bij een station.

Kroon op de Deltawerken (40,5 km, Renesse). Zeeland staat niet bekend om bossen, maar deze route over Schouwen voert door de Domaniale Bossen bij Burgh-Haamstede, waar de kleurende loofbomen tussen de dennen opvallen. Je komt langs Schelphoek, een gebied dat ontstond tijdens de Watersnoodramp van 1953. De ANWB biedt hier ook een driedaagse fietsreis aan. Zonder auto is Schouwen lastiger, want er rijdt geen trein. Neem de bus vanaf een station of kies een accommodatie die fietsen verhuurt.

Met de fiets in de trein

Voor een weekend zonder auto kun je je eigen fiets meenemen in de trein. Dat kan volgens de NS in het weekend de hele dag en doordeweeks buiten de spits, met een Fietskaart Dal naast je eigen kaartje. Een opgevouwen vouwfiets mag gratis mee. Wil je niet slepen, dan is een OV-fiets op het station van aankomst een makkelijk alternatief. Bij de meeste routes uit dit lijstje sluit dat goed aan. Een overnachting zoek je het best bij een adres dat zich op fietsers richt, met een afsluitbare stalling en een plek om natte kleren te drogen.

Rekening houden met de wintertijd

Sinds de klok op zondag 25 oktober een uur is teruggezet, is het ’s middags een uur eerder donker. Op een herfstdag heb je dus minder tijd dan je denkt. Begin op tijd, plan de langste rit op de eerste dag, en zorg dat je ruim voor de schemer bij je overnachting bent. In het bos wordt het eerder donker dan op de open weg, en een onverhard pad met natte bladeren is in het donker geen pretje. Zelfs als je verwacht voor donker binnen te zijn, hoort er verlichting op je fiets.

Wat je meeneemt

Voor een herfstweekend op de fiets gelden andere regels dan voor een zomerse tocht. Dit is ons lijstje, en het meeste koop je bij de fietsenwinkel of de outdoorwinkel.

• Goede voor- en achterverlichting die werkt, plus een reservelampje of opgeladen accu.
• Een regenjas en regenbroek die echt waterdicht zijn, of een poncho voor korte buien.
• Laagjes, zoals een dun thermoshirt en een fleece, zodat je bij klimmen kunt uittrekken en bij een stop weer aan.
• Handschoenen en een buff of muts, want met de rijwind koelen handen en oren snel af.
• Waterdichte fietstassen, zodat je reservekleding droog blijft.
• Een bandenplakset of reservebinnenband en een pompje. Op afgelegen paden is de dichtstbijzijnde fietsenmaker ver weg.
• De route op je telefoon of een knooppuntenkaart, en een powerbank, want kou trekt je accu sneller leeg.

Kijk voor vertrek ook even naar de wind. Op de Veluwe en in Twente merk je die tussen de bomen weinig, maar in Zeeland en langs de Hollandse kust bepaalt de windrichting of je rit een genot of een gevecht wordt. Wie het slim speelt, fietst de eerste dag tegen de wind in en laat zich de tweede dag naar huis blazen. Liever met slechter weer dichtbij huis iets doen? In ons stuk over uitjes bij guur weer vind je alternatieven.