Urenlang in de rij bij de grens op Schiphol: zo plan je je vertrek

Wat er aan de hand is

Op 24 september meldde het AD dat de situatie bij de grenscontroles op Schiphol dag na dag kritiek is, met passagiers die urenlang wachten en vluchten missen. De oorzaak is het Entry/Exit System (EES), het Europese grenssysteem dat sinds april 2026 aan de buitengrenzen van Schengen draait. Reizigers van buiten de EU laten daarbij een gezichtsscan en vingerafdrukken maken in plaats van een stempel in hun paspoort te krijgen. Dat kost per persoon meer tijd, en het systeem kampt al maanden met storingen.

Hoe lang het kan duren, bleek deze zomer al. Schiphol noemde in augustus tegenover Luchtvaartnieuws wachttijden van een tot twee uur voor aankomende reizigers met een niet-EU-paspoort. KLM-topvrouw Marjan Rintel sprak eind juli over wachttijden tot drie uur en gemiste overstappen. De volledige invoering zou op 6 september klaar zijn, maar Nederland kreeg samen met acht andere Schengenlanden uitstel.

Voor wie is het een probleem

Het EES geldt niet voor Nederlanders en andere EU-burgers. Met een paspoort met chip mag je volgens de Koninklijke Marechaussee vanaf 14 jaar bij vertrek en aankomst altijd de eGates gebruiken. Met een identiteitskaart kan dat niet, dan sluit je aan bij de balie. Neem dus je paspoort mee als je buiten Schengen vliegt, ook al mag je met je ID-kaart naar sommige landen reizen.

Anders ligt het als je partner, een van je kinderen of een reisgenoot een paspoort van buiten de EU heeft. Die moet bij aankomst in de EES-rij, en dan wacht je als gezelschap gewoon samen. Hetzelfde geldt als je op de terugweg overstapt op Schiphol en krap zit met je aansluiting. Kinderen onder de 14 mogen niet door de eGate en gaan met een ouder naar de balie.

Zo plan je je vertrek

De gangbare richtlijn voor Schiphol is twee uur voor vertrek bij een vlucht binnen Schengen en drie uur voor een vlucht daarbuiten. Ik zou die drie uur nu als ondergrens zien, en niet als ruime marge. Vlieg je in de herfstvakantie of reis je met iemand zonder EU-paspoort, tel er dan een halfuur tot een uur bij op. Een uur lezen bij de gate is een stuk minder erg dan je vliegtuig zien vertrekken.

• Check welke paspoorten er in je gezelschap zitten. Eén niet-EU-paspoort bepaalt het tempo van de hele groep.
• Neem voor iedereen van 14 jaar en ouder een paspoort met chip mee, geen ID-kaart. Dan kun je de eGates gebruiken.
• Check online in en print of download je instapkaart vooraf, zodat je niet ook nog bij de balie hoeft aan te sluiten.
• Reis bij voorkeur met alleen handbagage als je vroeg en krap vliegt. Dat scheelt een rij.
• Boek bij een overstap op Schiphol liever een ruimere aansluiting, zeker op de terugweg naar Nederland met een niet-EU-reisgenoot.

Schiphol zelf zegt dat de grenscontrole de verantwoordelijkheid is van de Marechaussee en het ministerie van Defensie, en vraagt om genoeg personeel en snellere systemen. Tot daar iets van te merken is, ligt de oplossing vooral bij je eigen planning. Kijk op de dag van vertrek ook even op de pagina van Schiphol over de paspoortcontrole, want de drukte verschilt sterk per dag en per tijdstip.