Palermo in november: markten, mozaïeken en nog zachte dagen op Sicilië

Het weer in november

Sicilië blijft in de late herfst zacht. In de klimaattabel van Palermo ligt de gemiddelde maximumtemperatuur in november rond de 20 graden en het minimum rond de 13 à 14 graden. Het is wel de maand waarin het vaker regent dan in de zomer, gemiddeld op een dag of negen. Neem dus een regenjas mee, en plan de musea en kerken voor de natte uren. Een hele dag regen is zeldzaam, meestal klaart het na een bui weer op.

Het grote voordeel van november is de rust. De cruiseschepen komen minder vaak, de rijen bij de bekende kerken zijn korter en in de restaurants hoor je weer vooral Italiaans. Wij vinden Palermo in deze maand eerlijker dan in de zomer, je ziet de stad zoals ze is en niet als decor voor toeristen.

De markten van Palermo

De markten zijn het hart van de stad, en daar begin je. Ballarò, in de oude wijk Albergheria, is de grootste en de levendigste. Tussen de kramen met groente, vis en Siciliaanse citroenen staan grills waar vlees en groente op houtskool liggen. De Vucciria is kleiner en vooral ’s avonds een plek om te eten en te drinken. Il Capo, achter de kathedraal, is de markt waar de buurt zelf boodschappen doet.

Op de markten proef je ook het straatvoedsel waar Palermo om bekendstaat. De arancina, een gefrituurde rijstbal met ragout of ham en kaas (in Palermo vrouwelijk, in de rest van Sicilië arancino), panelle (dunne beignets van kikkererwtenmeel) en sfincione, een dikke pizza met tomaat, ui en broodkruim. Wie avontuurlijk is, probeert pani ca’ meusa, een broodje met kalfsmilt. Ga rond lunchtijd, dan zijn de kramen op hun drukst en is alles vers.

Mozaïeken en Arabisch-Normandisch Palermo

In de twaalfde eeuw regeerden de Normandiërs over Sicilië, en ze lieten zich daarbij inspireren door de Arabische en Byzantijnse bouwers die er al waren. Het resultaat staat sinds 2015 als geheel op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, onder de naam Arabisch-Normandisch Palermo en de kathedralen van Cefalù en Monreale. Het hoogtepunt in de stad is de Cappella Palatina in het Palazzo dei Normanni, een kapel waarvan de wanden helemaal bedekt zijn met gouden mozaïeken en het plafond met Arabisch houtsnijwerk. Reserveer van tevoren, want het paleis is ook de zetel van het Siciliaanse parlement en de openingstijden wisselen.

Verder liggen in het centrum de kathedraal met haar mengeling van stijlen, de kerk San Giovanni degli Eremiti met haar rode koepels, en de Martorana met nog meer mozaïeken. Op het kruispunt Quattro Canti kijk je naar vier barokke gevels die samen een soort openluchttheater vormen. Even verder staat het Teatro Massimo, het grootste operahuis van Italië. In november loopt het seizoen er, dus kijk of er een voorstelling is. Een avond in de opera van Palermo is een ervaring die je je lang herinnert.

Dagtochten naar Monreale en Cefalù

Monreale ligt op een heuvel boven de stad en is met de bus vanuit het centrum goed bereikbaar. De kathedraal is van buiten sober, maar binnen kijk je naar meer dan zesduizend vierkante meter gouden mozaïek met verhalen uit de Bijbel. Klim ook naar het dak voor het uitzicht over de vlakte, de Conca d’Oro, en loop door de kloostergang met haar honderden versierde zuilen. Reken op een halve dag.

Cefalù is een kustplaatsje oostelijk van Palermo, met de regionale trein ongeveer een uur rijden. Het heeft een Normandische kathedraal met een grote mozaïek van Christus in de apsis, smalle straatjes en een strand onder een rots die boven het dorp uittorent. In de zomer is het er vol, in november kun je er gewoon rondlopen. Wie fit is, beklimt de Rocca voor het uitzicht over de kust.

Hoe je er komt

Vanuit Nederland vlieg je rechtstreeks naar Palermo. Volgens het overzicht van de luchthaven vliegt easyJet het hele jaar vanaf Schiphol en vliegt Transavia de route in het seizoen. Ryanair vliegt vanaf Charleroi, wat voor wie in het zuiden van Nederland woont een optie kan zijn. Kijk bij het boeken goed welke routes in de wintermaanden vliegen, want het aanbod verandert per seizoen. Het vliegveld ligt ten westen van de stad aan de kust. Er rijdt een trein naar het centraal station van Palermo, op werkdagen ongeveer elk halfuur, en er zijn bussen naar het centrum.

In de stad zelf loop je het meeste, het oude centrum is compact. Een auto huren is alleen nuttig als je verder het eiland op wilt, en het verkeer in Palermo is niets voor beginners. Neem goede schoenen mee, want de straten zijn van gladde steen en op de markten is het vaak nat.

Palermo past goed bij andere stedentrips in Zuid-Italië. Wie eerder Napels in oktober bezocht, herkent de drukte en het straatleven, maar Palermo voelt nog rauwer en minder bekend. En zoek je een eiland in de buurt met vergelijkbaar weer, dan is Malta in november vanaf Sicilië zelfs met de veerboot te bereiken.